Kripto Para Nedir? Kripto Paranın Ayrıcalıkları Nelerdir?

0

Kripto paralar tıpkı Dolar, Euro ve Türk Lirası gibi sisteme dahil olan para birimi olarak 2009’da bu yana hayatımızın bir parçası olma durumuna gelmiştir. Fakat bu paranın oluşturulma amacı tamamen harcanmaya yönelik değil de, belirli bir kriptografi kullanımı üzerine geliştirilerek bilgi değişimi sağlaması ile alakalı olmaktadır. Bir diğer söylem ile kripto paraların kullanım amaçları yapılan para işlemlerinin güven çerçevesinde tutulması ve aynı zamanda yeni oluşacak olan paraların da oluşturulmasını kontrol etme durumudur. Kripto paraların şahı yani atası olarak bilinen Bitcoin’dir. 2009 yılında bulunan bu dijital para birimi günümüz kapsamında dünyayı kasıp kavuran bir hıza ulaşmıştır. Buna ek olarak geçtiğimiz 2017 verilerine göre kurulduğu günden bu yana yüzlerce farklı kripto para çeşitliliği türemiş ve kullanımdadır. Bitcoin dışındaki bu kripto paralara ise genel olarak “alternatif kripto para birimleri” olarak isimler verilmektedir.

 

Kripto Paraların Merkezi Bulunmuyor..

Kripto paralarına parasal anlamda bir diğer ismi ise binlerce satıra dökülmüş kodlardan oluşan elektrik akımını andırmaktadır. Daha basit bir deyişle anlatmak gerekirse, “dijital para birimleri” olarak sınıflandırılmaktadır. Hükümetlere bağlı olarak işleyen hiçbir merkez bankası kripto paraların güvenliğini sağlayamıyor. Nedeni ise hükümetlerin bu tür dijital para birimlerini kontrol edebilme gibi bir güçlerinin bulunmaması üzerinedir. Bunun bir diğer farklı oluşum sebebi ise bu tür para birimlerinin kontrolünü sağlayacak olan hiçbir merkezin bulunmaması üzerinedir.

Bitcoin, Ripple ve Ethereum gibi birçok kripto para ileriki zamanda daha az üretim sağlanabilmesi üzerine tasarlanarak üretimi gerçekleştirilmekte olan bir piyasa değerini kapsıyor. Bu durum devletler tarafından kullanmakta olunan para birimlerine yönelik farklı bir durum da ortaya çıkarmaktadır. Bunun sebebi ise herhangi bir devlet dilediği vakit istediği miktarda para bastırarak enflasyonu dengeleyebilir veya arttırabilir. Buna örnek olarak verirsek; piyasanın şahı olan Bitcoin, 21 milyondan fazla adede sahip birimi dönüşüm olarak sağlamayacağı üzerinedir.

Çok sayıda bulunan kripto para türlerinin bulunması halen birtakım vazgeçilmezleri değiştiremiyor. Bunların büyük bir çoğunluğu iki protokol üzerinden ortaya çıkartılarak kullanımına başlanmıştır. PoS ya da POW adına sahip kripto paralar da dahil olmak üzere bilgisayar sistemine ya da ASIC makine aksamlarının da para işlemelerine yönelik, ya da işlenmesini sağlamaya yönelik olarak hazırlamakta oldukları kripto para kapsamında muhafaza edilmesiyle kendini göstermektedir.

Kripto Paraların Tarihi 2023

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere ilk para Bitcoin dijital para birimidir ve bulunma tarihi ise 2009 yılını kapsamaktadır. Bilişim dünyasında takma bir isimle gezinen ve iyi bir yazılımcı olan Satoshi Nakamoto Bitcoin’i bularak günümüzde hızla yayına bir para birimi sistemini ortaya çıkarmıştır. Bitcoin alt ana sistem olarak ise POW derecesini kullanmaktadır. 2009 yılında Bitcoin’in ortaya çıkmasından sonra 2011 yılının Nisan ayında merkezi bulunmayan bir DNS aracılığı sayesinde internet sansürünü zora sokmak ve istenilenlere ulaşmak adına ilk altcoin unvanına sahip “Namecoin” birimi kuruldu.

Buna ek olarak aylar sonra aynı yıl içerisinde oluşan ve Ekim 2011 tarihli Litecoin ise şifreleme metodu olarak SHA-256 değil, farklı bir aksamda ilerleyerek “Scrypt” kullanımı ile ilk kez başarılı bir sonuç alarak kripto paranın altcoinini oluşturuldu. Geçen zaman içerisinde git gide geliştirilen ve dünyada çığ gibi büyüyen Bitcoin çılgınlığı ise 2013 yılının sonlarına doğru Litecoin olarak medyaya kendini duyurarak tanıtmaya başladı. Aynı zamanda piyasa değeri bu yıl içerisinde1 milyar $’a ulaşmışta oldu. Aynı yıl içerisinde Bitcoin ile aynı protokole kurulan Ripple’de günümüz Rus bölgesine yönelik kullanılan en yaygın dijital para birimi olarak karşımıza çıktı.

Şüphesiz 2017 yılının en büyük gündem konularından biri de dijital paralar üzerine oluştu. Özellikle de Bitcoin üzerinden türeyen kripto paralardan biri de Ripple olarak 2012 yılında ortaya çıktı ve kripto para alanındaki birtakım dengelerin değişmesine sebep oldu. Son dönelerde 10 kart artış gösteren dijital para birimi olarak da 2017 gündeminden düşmedi. Öte yandan herhangi bir kontrol merkezi bulunmayan ve internet sayesinde işlem gören kripto para birimlerimin hacim değeri ise 2018 yılının ilk haftasında büyük bir artış göstererek 750 milyar dolarlık değere ulaştı. Ripple ise Bitcoin’in aksine kazılarak çıkartılan bir para birimi olmamakla birlikte tamamen büyük şirketlerin kontrolü altında işleyen dijital bir para birimi olarak boy gösteriyor. Ripple dijital para birimi üzerine de ilk olarak 100 milyar adet oluşturulup, alınan ilk bilgiyle göre de günümüzde şuanda sadece bunun 40 milyar adedi dolaşım halinde işlem görmektedir.

Ripple Nedir?

2012 yılında RippleNet adı ile oluşturulan bir ödeme ağı sistemidir. Buna ek olarak kripto para değeri olarak da Ripple XRP olarak da bir kripto para birimi olarak işlem gören hacme sahip olmaktadır. Bitcoinlerin aksine kazılarak çıkartılan yani madenciliği bulunmayan bir sistem olmakla birlikte, Ledger adına sahip bir çeşit Blockchain tabanına sahip şirket kontrolü ile sağlanan koin olarak bilinmektedir. Bitcoin ile arasındaki en büyük özelliği ise, Ripple sisteminin Bitcoin’e karşın bir merkezi kontrol noktasının bulunmasıdır. Bu kapsamda özellikle de ödeme sistemlerine sahip olan büyük şirketler veya bankalar tarafından kullanılan bir çeşit coin ve ağ yolu çeşidi olarak öne sürülmektedir.

Kripto Para Güvenliği Nasıl Sağlanıyor?

Kripto, yani dijital para birimlerinin güvenlik durumu iki farklı yol üzerinden sağlanmaktadır. Bunların ilki madenciler tarafından işleme tabii tutulmakta olan bir iş planındaki sıkışık hale sahip hash kesişim noktalarını bulmak. Bir diğeri olan ikinci yol ise muhtemel olan bir ağdaki %51’lik paydan daha fazla güce sahip olan herhangi bir madenci ile küresel blockchain sistemini değiştirmek üzerinedir. Bu duruma ana deflet olarak da yaratabilinmekle beraber %51’lik atak olarak da isimlendirilmektedir. Bu kapsamda oluşan saldırıya yönelik saldırgan kişinin yapabileceği derece bile limitli olarak yapılabilinmektedir. Bu doğrultuda ilgili kişi kendi yaratmış olduğu para işlemini tamamen geri çekebilir ya da bir diğer para işlem hacimlerini de bloklama özelliğine sahip olabilmektedir.

Kripto Para Güvenli Midir?

Dünyada birçok farklı duruma göre haciz işlemleri var olmakta. Buna yönelik kripto paralar üzerine devletlerin haciz koyma ihtimalleri olabildiğince düşük seviyede olmaktadır. Tüm kripto para birimleri ilk görünürlük olarak anonim bir yapıda olmaktadırlar. Bu duruma ek olarak bir takım birimler tam anlamıyla anonim olabilmek adına kendilerine yeni bir sistem yaratarak bu kapsamda var olmaya çalışmaktadırlar.

Kripto para birimleri dünya üzerinde birçok ülkede yasal olarak işleyiş gösterilmesine izin verilmektedir. Fakat Vietnam ve İzlanda hariç kısıtlama ve yapılandırmalardan muaf değillerdir. Çin bu duruma yönelik olarak her ne kadar finansal kurum veya kuruluşların Bitcoin üzerinde etkin bir kontrol sağlamasını kabul etse de, Rusya tarafından geliştirilen ve yasal olarak belirtilmesine rağmen Rus Rublesi dışında tüm diğer kripto para birimleri ile eşya alımlarını yasaklamıştır. Sürekli olarak Ripple üzerinde farklı haberler dönse de 2018 yılında Bitcoin ve altcoinler 2017 yılına göre daha fazla gündem de duracağa benziyor.

 

Leave A Reply