Yeni Yapılacak Yapılarda Performans Analizi Lüzumlu midir?

0

TBDY 2018 Yönetmeliği, madde 3.4 ve devamında performansa dayalı bir yönetmelik bulunduğunu iddia ederek, binaların ilgili depremde hangi performans düzeyini sağlaması icap ettiğini belirtmiştir. Yeni yapılacak yapılarda düzgüsel performans hedefi olarak KH(Kontrollü Hasar), hesap tekniği olarak da DGT(Dayanıma Gore Tasarım) doğrusu doğrusal hesap öngörülmüştür.

Performans analizi, ihtimaller içinde bir depremde ya da hesap depreminde, hangi kolonda, hangi kirişte, hangi kolonun neresinde hangi kirişin neresinde hasar olacağının tespit edilmesidir. Hasarın teknik olarak biçim değişiklik yapma anlamına geldiği düşünülürse, aslen performans analizinin elemanların eleştiri noktalarındaki biçim değiştirmelerin hesaplanması anlamına geldiği söylenebilir. Betonarme bir yapıda kolon elemanlarında, kiriş elemanlarında betondaki tazyik kısalmasını, çelikteki çekme uzamasının hesabı performans analizi anlamına gelir.

TBDY 2018’in 4.kısmı Zelzele  Tesiri Altındaki Binaların Dayanıma Gore Hesap Tasarım ilkelerini belirler.  Yeni yapılacak yapılar bu bölüme nazaran tasarlanır. Dayanıma nazaran tasarım yapıldığında elemanlardaki biçim değiştirmelerin(betonarmede donatıdaki uzama, betondaki kısalma) hesaplanmaz. Bir ekip sınır kuvvet/gerilme değerleri vardır ve hesap neticesinde o değerlemelere nazaran karşılaştırma yapılır. Mevzu detaylı düşünüldüğünde ve performansa dayalı bir hesap için kesinlikle biçim değiştirmelerin/hasarın bilinmesi gerektiği göz önüne getirildiğinde, bu tür bir hesabın yönetmeliğin ana felsefesi olan performansa nazaran tasarıma aykırı olduğu söylenebilir.

TBDY 2018 4.bölüm. yeni yapılarda dayanıma nazaran tasarım  yapıldığında ve bu bölümdeki  ilkelere uyulduğunda, yapının KH(Kontrollü Hasar) performans düzeyini sağlayacağını söyler, bunun garantisini biçim değiştirmeye nazaran hesap yapmadan mühendise verir. Bu bölüme nazaran tasarlanan yeni yapılar için ek olarak bir performans analizi yapılmasına gerek kalmamıştır. TBDY2018’in 15.kısmı ise  mevcut binaların değerlendirilmesini ve güçlendirilmesini kapsar. Yeni yapılacak bir binayı da yine yapılmış benzer biçimde birde 15.bölüm baz alınarak hesaplamak/değerlendirmek yersiz bir uygulamadır. 15.bölümdeki bilhassa biçim değişiklik yapma esaslı hesap kriterleri ile 4.bölümdeki kriterler birbirinden farklıdır. Kriterleri, oturmuş olduğu temelleri birbirinden değişik olan tekniklerden aynı netice beklenmez, beklenmesi de gerekmez.

Bu bağlamda yapılarla ilgili TBDY 2018’in ilgili bölümlerine uymak zorunludur/gereklidir. Yapı mevcut yada yeni yapılacak yada güçlendirilecekse, yönetmeliğin yalnız ilgili bölümünü baz almak yeterlidir. Yeni yapılması kabul edilen ve Dayanıma Gore Tasarlanan bir binayı yine mevcut bina statüsüne sokmak ve bir de 15.bölüm şartlarını uygulamaya çalışmak süre kaybından başka bir şey değildir.

Netice olarak, TBDY 2018’in 4. bölümündeki esaslara nazaran dayanım esaslı tasarlanan bir yeni yapı, KH(Kontrollü Hasar) performans düzeyini elde etmiş anlama gelir ve bunun garantisini size yönetmelik vermektedir.


Ahmet ÇELİKKOLLU

☞ Sanal Şantiyede gösterilen içerikleri telegram kanalımızdan takip edebilirsiniz.
-
☞ Güncel inşaat araç-gereç tutarları için tıklayın. 

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

0545 401 95 15

Leave A Reply